Hidroelektrik Santral (HES) Nedir?

Hidroelektrik Santral (HES)

Hidroelektrik Santral (HES) Nedir?
Hidroelektrik santrali, barajda biriken su yer ├žekimi potansiyel enerjisi i├žermektedir. Su, belli bir y├╝kseklikten d├╝┼čerken, enerjinin d├Ân├╝┼č├╝m├╝ prensibine g├Âre Yer├žekimi Potansiyel Enerjisi ├Ânce kinetik enerji (mekanik enerji) ye daha sonra da t├╝rbin ├žark─▒na ba─čl─▒ jenerat├Âr motorunun d├Ânmesi vas─▒tas─▒yla Potansiyel elektrik Enerjisi ne d├Ân├╝┼č├╝r.

Hidroelektrik Santral (HES), elektrik ├╝retimi i├žin akarsulara kurulan santrallerdir.

Hidroelektrik Santral (HES), su g├╝c├╝nden faydalanarak elektrik ├╝reten santrallerdir. Do─ča g├╝c├╝n├╝n kullan─▒l─▒yor olmas─▒ bu santrallerin “├ževreci” oldu─ču yorumlar─▒na neden olsa da ├╝lkemizde HES’lerle ilgili ya┼čananlar bu konuda bir tart─▒┼čmay─▒ da beraberinde getirmektedir.

Uzmanlar, ilgili m├╝hendislik ├žal─▒┼čmalar─▒ ve ├ževre etki de─čerlendirmesi hakk─▒yla yap─▒ld─▒─č─▒ ve zararlar─▒ minimize edilebildi─či taktirde bu santrallerin ├ževreye az zararl─▒ enerji kayna─č─▒ oldu─čunu vurgulamaktad─▒r. B├Âyle bir ├žal─▒┼čma da hem uzun y─▒llar almakta hem de b├╝y├╝k yat─▒r─▒mlar─▒ gerektirmektedir. Kurulumlar─▒ olduk├ža masrafl─▒ olan bu tesislerin b├╝y├╝k b├Âl├╝m├╝ ├╝lkemizde ├Âzel sekt├Âr taraf─▒ndan yap─▒lmaktad─▒r. ├ľzellikle dereleriyle ├╝nl├╝ Do─ču Karadeniz B├Âlgesi`nde Rize ve Artvin illerinde y├╝zlerce HES projesinin yap─▒m─▒ s├╝rmektedir. D├╝nyadaki genel kan─▒ ise, k├╝├ž├╝k k├╝├ž├╝k bu santrallerden yapmak yerine g├╝├žl├╝ kapasiteli az say─▒da santral yaparak, do─ča tahribat─▒n─▒ en aza indirgeme y├Ân├╝ndedir.

├ťlkemizde HESlerle ilgili ├žal─▒┼čmalar─▒ Orman ve Su ─░┼čleri Bakanl─▒─č─▒ y├╝r├╝tmektedir.

Hidroelektrik santral ├že┼čitleri
Hidroelektrik santrallar, kayna─č─▒na g├Âre, rezervuarl─▒ ve kanal tipi olarak tesis edilebilirler.
Rezervuarl─▒ santrallarda ├Âncelikle bir baraj yap─▒laca─č─▒ndan suyun kullan─▒m─▒ enerji gereksinimine g├Âre ayarlanabilece─činden verimleri y├╝ksektir.
Kanal tipi santrallar, rezervuarlara g├Âre daha ucuza mal olmalar─▒na kar┼č─▒n su biriktirme olana─č─▒ olmad─▒─č─▒ndan gelen su debisine g├Âre ├žal─▒┼čmak zorundad─▒rlar.

Hidrolik santrallerinin art─▒lar─▒, eksileri
Bir baraj─▒n yap─▒m─▒ ve ├Âncesinde; uzun s├╝reli ya─č─▒┼č, su, jeolojik ├žal─▒┼čmalar yap─▒lmas─▒, su alt─▒nda kalan arazi i├žin ├Âdenen istiml├ók bedelleri, baraj yap─▒m maliyetinin y├╝ksek olmas─▒ ilk yat─▒r─▒m maliyetinin ├žok fazla ├ž─▒kmas─▒na neden olur ki bu bir dezavantajd─▒r. Ayr─▒ca vah┼či hayata ve do─čal kaynaklara zararlar─▒, b├Âlgesel k├╝lt├╝rler ve tarihi yerlerin yok edilmesi (Zeugma, f─▒rt─▒na vadisi vs.), su kalitesine etki sorunu dezavantajlardan baz─▒lar─▒d─▒r. Su kayna─č─▒ bak─▒m─▒ndan zengin fakat y├╝ksek debili akarsu bak─▒m─▒ndan fakir olan T├╝rkiye’de maliyeti d├╝┼č├╝k ve ├ževreye zarar─▒ daha az olan Kanal Tipi Santralleri kurmak zordur. K├╝├ž├╝k bir kasabaya yetecek kadar enerji ├╝reten bir tesis i├žin bile pek ├žok a─ča├ž kesip yol a├žmak zorunda kal─▒nmas─▒ do─čaya geri d├Ân├╝┼č├╝ olmayan zararlar vermektedir.

Dezavantajlar─▒na kar┼č─▒n; ilk yat─▒r─▒m yap─▒ld─▒ktan sonra, enerji ├╝retiminin ana kayna─č─▒ su oldu─čundan ├╝retim maliyeti ├žok ucuz olmaktad─▒r. Yak─▒tl─▒ santralleri gibi hava kirlili─či yaratmazlar. T├╝rbinler hakk─▒nda daha detayl─▒ bilgi i├žin teklif haz─▒rlama m├╝hendislerine ba┼čvurulabilir.

Ayr─▒ca barajlar─▒n, elektrik ├╝retiminin yan─▒ s─▒ra;
­čĺŽ Yerle┼čim yerlerinin suyunu kar┼č─▒lama,
­čĺŽ Sel ve ta┼čk─▒nlar─▒ ├Ânleme,
­čĺŽ Tar─▒m arazilerini sulama
­čĺŽ Bal─▒k├ž─▒l─▒k
­čĺŽ A─ča├žland─▒rmaya katk─▒, erozyonu ├Ânleme
­čĺŽ Turizmi geli┼čtirme
­čĺŽ Ula┼č─▒m
­čĺŽ ─░klimde yumu┼čama
gibi yararlar─▒ da bulunur.

Click to rate this post!
[Total: 1 Average: 5]
(Visited 16 times, 1 visits today)

benzer konular

Leave a Comment