Kurakl─▒k

Kurakl─▒k

Kurakl─▒k
Bir b├Âlgede nem miktar─▒n─▒n ge├žici dengesizli─činden kaynaklanan su k─▒tl─▒─č─▒ olarak tan─▒mlanabilen kurakl─▒k, do─čal bir iklim olay─▒d─▒r ve herhangi bir zamanda ve yerde meydana gelebilir. Kurakl─▒k genellikle yava┼č geli┼čir ve s─▒kl─▒kla uzun bir d├Ânemi kapsar. Kurak iklimlerin h├╝k├╝m s├╝rd├╝─č├╝ yerlerdeki hayvanlar ve bitkiler, nem eksikli─činden ve y├╝ksek de─či┼čkenlikteki ya─č─▒┼čtan dolay─▒ olumsuz etkilenirler. Kurakl─▒k tespit edilmesi en zor felaketlerdendir.

Kurakl─▒k tabiat─▒n gizli tehlikesi olup genellikle herhangi bir mevsim veya bir zaman diliminde ya─č─▒┼č miktar─▒ndaki azalmadan ya da dengesizli─činden dolay─▒ meydana gelir. Kurakl─▒k hesaplamalar─▒nda bir b├Âlgedeki ya─č─▒┼č ve evapotranspirasyon (buharla┼čma + terleme) aras─▒ndaki dengenin uzun s├╝reli ortalamas─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulur. Kurakl─▒kta; zaman (ya─č─▒┼č mevsiminin ba┼člamas─▒nda gecikmeler, ├╝r├╝n b├╝y├╝me mevsimi-ya─č─▒┼č zaman─▒ ili┼čkisi) ve ya─č─▒┼člar─▒n tesirleri (ya─č─▒┼č yo─čunlu─ču, s─▒kl─▒─č─▒) ile ili┼čkilidir. Y├╝ksek s─▒cakl─▒k, ┼čiddetli r├╝zg├ór ve d├╝┼č├╝k nem miktar─▒ gibi di─čer de─či┼čkenler etkili olmaktad─▒r.

Kurakl─▒k, yaln─▒zca fiziksel bir do─ča olay─▒ olarak g├Âr├╝lmemelidir. Kurakl─▒─č─▒n, insan ve faaliyetlerinin su kaynaklar─▒na olan ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ nedeniyle, toplum ├╝zerinde ├že┼čitli olumsuz etkileri vard─▒r.

T├╝rleri
Kurakl─▒─č─▒n genel olarak ├╝├ž ┼čekli vard─▒r:
Meteorolojik kurakl─▒k: Ya─č─▒┼č─▒n belli bir d├Ânem i├žin ortalamalar─▒n alt─▒na d├╝┼čmesidir. Y─▒ll─▒k, mevsimlik veya ayl─▒k ya─č─▒┼č toplamlar─▒n─▒n ortalamadan farkl─▒ olmas─▒d─▒r.
Tar─▒msal kurakl─▒k: Bitkinin ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒layacak suyun toprakta bulunmamas─▒n─▒ ifade eder. Bitki b├╝y├╝mesinde yava┼člama, ├╝r├╝n kayb─▒na neden olur, hayvanlar i├žin de bir tehdittir.
Hidrolojik kurakl─▒k: Uzun s├╝ren meteorolojik kurakl─▒ktan sonra geli┼čir. Uzun ya─č─▒┼čs─▒zl─▒ktan sonra yeralt─▒ sular─▒, kaynaklar, y├╝zeysel ak─▒┼č, toprak neminin etkilenmesidir. G├Âller, nehirler ve yeralt─▒ sular─▒nda keskin d├╝┼č├╝┼čler g├Âr├╝l├╝r. Bir d├Ânemde olu┼čan ya─č─▒┼č azl─▒─č─▒ toprak nemini d├╝┼č├╝nerek tar─▒m─▒ olumsuz etkiler.

Etkileri
Uzun s├╝reli kuru hava, nem azl─▒─č─▒ yaratarak orman ve su kaynaklar─▒nda azalmaya neden oldu─čundan, ciddi ├ževresel, ekonomik, kent hayat─▒, kalk─▒nma, teknoloji, g─▒da, temiz su ve sa─čl─▒k sorunlar─▒ ortaya ├ž─▒kar. Bunun yan─▒ s─▒ra ciddi anlamda tar─▒ma da etkisi vard─▒r. Kurakl─▒─č─▒n ba┼člama ve bitme zaman─▒n─▒n tespiti zordur. Etkisi y─▒llar boyu devam edebilir. ─░lk etki tar─▒mda g├Âr├╝l├╝r, sonra di─čer sekt├Ârlere yay─▒l─▒r.

Tar─▒mda ├Ânemli olan, y─▒ll─▒k toplam ya─č─▒┼č de─čil, bitkinin geli┼čme ve b├╝y├╝me d├Âneminde k├Âk ├ževresindeki su miktar─▒d─▒r. Bu suyun eksikli─či tar─▒msal kurakl─▒k olarak isimlendirilir. Karalar─▒n yakla┼č─▒k %16’s─▒ kurak ve yar─▒ kurak b├Âlgelerden olu┼čur. Tar─▒mda sulama veya kuru tar─▒m y├Ântemleri kurakl─▒─ča ├žare olarak uygulanmaktad─▒r. ├ç├Âllerde do─čal su kaynaklar─▒n─▒n bulundu─ču vahalar hari├ž tar─▒m yap─▒lmaz. Il─▒man ve nemli b├Âlgelerde mevsimsel kurakl─▒k tehlikesi bulunur.

Kurakl─▒kta ya─č─▒┼člar─▒n tesiri (ya─č─▒┼č say─▒s─▒, yo─čunlu─ču) ve zaman─▒ (ya─č─▒┼čl─▒ d├Ânemin gecikmesi, b├╝y├╝me d├Ânemi-ya─č─▒┼č zaman─▒ ba─člant─▒s─▒) ├Ânemlidir. Ayr─▒ca y├╝ksek s─▒cakl─▒k, d├╝┼č├╝k nem ve ┼čiddetli r├╝zg├ór da kurakl─▒kta etkilidir.

Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]
(Visited 6 times, 1 visits today)

benzer konular

Leave a Comment